Мәдәни җомга

Әдәби музейда – яңа ядкәрләр

Габдулла Тукайның әдәби музееның яңартылган бинасы тиздән ишекләрен ачарга әзерләнә. Хәзерге вакытта мирасханәнең XIX гасыр рухында сыйфатлы итеп төзекләндерелгән залларында җиһазларны урнаштыру, экспозицияләрне кору эшләре бара. Әлбәттә, бу елларда музей хезмәткәрләре җиң сызганып эшләвен дәвам иткән, мирасханәдә Габдулла Тукайга кагылышлы экспонатлар исәбе тагын да арткан. Хәзер аларның исәбе 600 данәгә...

Габдулла Тукайның әдәби музееның яңартылган бинасы тиздән ишекләрен ачарга әзерләнә.
Хәзерге вакытта мирасханәнең XIX гасыр рухында сыйфатлы итеп төзекләндерелгән залларында җиһазларны урнаштыру, экспозицияләрне кору эшләре бара. Әлбәттә, бу елларда музей хезмәткәрләре җиң сызганып эшләвен дәвам иткән, мирасханәдә Габдулла Тукайга кагылышлы экспонатлар исәбе тагын да арткан. Хәзер аларның исәбе 600 данәгә җитеп килә. "Музейга көнаралаш диярлек нинди дә булса, берәр истәлекле ядкәр керә тора", - ди Г.Тукай әдәби музееның өлкән фәнни хезмәткәре Лена Тябина. Араларында бик тә кадерле истәлекле экспонатлар бар. Шуларның берсе Габдулла Тукайның әтиләре - бер, әниләре башка булган апасы Газизә Зәбированың соңгы көннәренә кадәр чәй эчеп тоткан касәсе. Ул артык затлы да түгел, бер читендә кечкенә генә китеге дә бар, әмма ул - музейчылар, Тукай иҗатын сөючеләр өчен бик кадерле ядкәр.
Чөнки Газизә Зәбирова Габдулла Тукайга аеруча якын була. Мөхәммәтгариф хәзрәт беренче хатынының вафатыннан соң Бибимәмдүдәгә өйләнә. Газизә - хәзрәтнең беренче хатыныннан туган кызы. Ул 1877 елгы, димәк, энесеннән 9 яшькә олы була. Кызчык, татар гаиләләрендә кабул ителгәнчә, Габдулла тугач, аны карый, кулына ала. Ул шуңа күрә энесенә карата туганлык хисләрен аеруча тойгандыр. Бу елларда Мөхәммәтгарифның яраткан бертуган сеңлесе Газизә Госманова Җаекта яши торган була. Ул ире белән, Мөхәммәтгариф хәзрәтнең һәм Бибимәмдүдә абыстайның вафатыннан соң (үзләренең ике балалары бу дөньядан үтә), ятим калган ике баланы үзләренә сыендыра. Башта Габдулланың апасы Газизәне, аннары булачак шагыйрьне Җаекка алып китәләр. Һәм анда Тукай 12 ел яши. Шагыйрьнең нәкъ менә апасына, беренче хезмәт хакына шкатулка алып бүләк итүе мәгълүм. Хәзер ул - Г. Тукайның әдәби музеенда иң кадерле ядкәрләрнең берсе.
Газизәнең, шагыйрь Җаекта яшәгәндә, өч улы һәм бер кызы дөньяга килә. Шуларның кечкенәсе Хөсәен яңа туган сабый була. Ул соңрак "Минем Тукайны күргәнем бар, мин ул Җаекта вакытта дөньяга килгән бит инде. Аның да мине күргәне бар", - дип шаяртып әйтә торган була. "Әмма аларның кабат очрашуы турында мәгълүмат юк", - ди Лена Тябина.
Касәне музейга Газизә Зәбированың улы Хөсәеннең кызы, башкача әйтсәк, Тукайның апасының оныгы Наилә Шаповалова тапшырган. Алар Казанда яши. 1940 еллар тирәсендә Хөсәен Чиләбедән Татарстан башкаласына күченеп кайта һәм гаилә биредә төпләнеп кала.
Наилә Шаповалова шулай ук Зәбировлар нәсел-нәсәбенең, димәк, Г.Тукайның туганнарының фотоларын - 31 сурәтне дә цифрлаштырып, һәркайсының исем-фамилиясен тәгаенләп бүләк иткән. Фоторәсемнәр белән танышканда, араларында шагыйрьгә шактый охшаганнары, абыйларының чалымнарын йөртүчеләре дә хәтсез булуын күрми мөмкин түгел. Аеруча Ленинградта яшәүче Фаизәдә (Хөсәен Зәбировның сеңлесе) Тукайның карашын тоемладым. Бу инде Габдулла Тукай күбрәк әтисе Мөхәммәтгарифка охшаган, аның ягына тарткан булгандыр дигән уйга да этәрде. Зәбировлар арасында артистлар, төзүче-инженерлар, архитекторлар, музей белгечләре бар. Бу нәсел, кем булып эшләвенә карамастан, хезмәтенә җаваплы каравы, төгәллеге, үзенә таләпчәнлеге белән аерылып торган.
Сөембикә КАШАПОВА.

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 24 май 2018 - 13:45
    Рашат НИЗАМИ: Халык югалмас, тик…
    Соңгы  елларда, татар язмышына бәйле рәвештә, телебез хәзинәсендә  мөһаҗир, диаспора, тарихи ватан дигән сүзләр нык активлашып китте. Нибары өч сүз, әмма шушы шартлы “өчпочмак”ка татар язмышы сыйган!
    31
    0
    0
  • 24 май 2018 - 14:50
    “МӘДӘНИ ҖОМГА” № 20 (2018) “МӘДӘНИ ҖОМГА” № 20 (2018)
    25
    0
    0
  • 24 май 2018 - 14:30
    Вахит ИМАМОВ: Төркиягә сәяхәт (ахыры) Безгә тын алырга ирек бирүче юк, Түгәрәк тау дип аталган тезмә эченнән, тау битендәге юллардан боҗра ясый-ясый, Валла дип аталган каньонны манзара кылырга алып киттеләр. Тәрәзәдән күз алмый күзәтәбез; тау биткәе саен бер авыл сыенган. Йортлары бер чамадарак – барысы да калынлыгы сыңар кирпеч бина. Эчтән-тыштан штукатурлаганнар. Түбә – һәммә җирдә чирәп. 
    95
    0
    2
  • 24 май 2018 - 14:08
    Лилия ФӘТТӘХОВА: Бата-калка йөзеп барган чакта Дәрьяларның ярсу агымында…              * * * Гел шулай булган ла... Ахмаклар, наданнар, Җаннарын  карага  манганнар Үз  сүзен  күтәргән  әләм дип.
    45
    0
    0
  • 24 май 2018 - 13:59
    “Мәхәббәт күгәрченнәре”  Г.Кариев исемендәге татар яшьләр театры шактый вакыт “Әкият” курчак театры бинасында “фатирда” торганнан соң, элекке “Победа” кинотеатрының яңадан сипләнгән бинасына күчте. Театрның үз өендә тамашачыга күрсәткән беренче премьерасы – “Мәхәббәт күгәрченнәре” спектакле.
    40
    0
    0
  • 24 май 2018 - 13:52
    Айга кырын карама 26 май -1 июнь 26 май (шимбә). Рамазан аеның 11 нче көне. 12 нче Ай тәүлеге. Ай Чаян йолдызлыгында, 16.05 сәгатьтә калка, 2.34 сәгатьтә бата. 2 нче фаза. Көн озынлыгы 16.54 сәгать. 
    32
    0
    0
  • 18 май 2018 - 16:13
    “МӘДӘНИ ҖОМГА” № 19 (2018) “МӘДӘНИ ҖОМГА” № 19
    84
    0
    0
  • 18 май 2018 - 15:52
    Вахит ИМАМОВ: Төркиягә сәяхәт Көтмәгәндә, өмет итмәгәндә, ерак Төркиягә сәяхәткә бардык. Әдәби матбага редакторларының чираттагы корылтаен төрки телле әдәби берлекләр конгрессы форматында уздырырга ният иткәннәр дә, ярты ел чамасы алдарак кубып, Татарстаннан да вәкилләр чакырганнар.
    201
    0
    1
  • 18 май 2018 - 15:44
    Максим Горький «Университетлары» Дистәләрчә ел дәвамында Горькийның үзенә һәм аның иҗатына берьяклырак мөнәсәбәт яшәп килсә дә, шунысы хак: аның әсәрләре беркемне дә битараф калдырмый. Язучының тормышы югары очышлар һәм түбән тәгәрәүләр, фаҗигаләр һәм бөеклекләр белән тулы. 
    60
    0
    0
  • 18 май 2018 - 15:38
    Дамир Гарифуллин: Орчык кебек бөтерелгән дөньяда Борчак чаклы түмгәкләр абындыра... (Робагыйлар)                    * * * Тууымның максаты үлеммени –  Китәр өчен дөньяга килиммени.  Яши-яши гөнаһка батмас өчен,  Бер гасыр да яшәми үлиммени.
    48
    0
    0
  • 18 май 2018 - 14:54
    Айга кырын карама 19-25 май 19 май (шимбә). Рамазан аеның 4 нче көне. 5 нче Ай тәүлеге. Ай Кысла йолдызлыгында, 7.03 сәгатьтә калка, 23.54 сәгатьтә бата. 1 нче фаза. Көн озынлыгы 16.31 сәгать.
    50
    0
    0
  • 14 май 2018 - 15:13
    “МӘДӘНИ ҖОМГА” № 18 (2018) “МӘДӘНИ ҖОМГА” № 18 (2018)
    86
    0
    0
  • 14 май 2018 - 14:57
    Авылым көне  «Авыл көне» дип аталган яңа йола турында ишеткән бар иде. Мәгәр шәхсән үзеңә кагылмыйча, талгын җил сыман, читтән генә үтеп киткән вакыйгалар күңелне тетрәндерми. Ә менә инде үзеңнең туган авылыңда бәйрәм була икән, валлаһи, яшәрәсең!
    100
    0
    0
  • 14 май 2018 - 14:50
    Әтиләрсез үскән буыннан без Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре, республика әдипләренең Фатих Хөсни исемендәге әдәби бүләге лауреаты Равил Вәли – әтисе сугышка киткәч туган буын вәкиле.  Вәли абзый Сталинград сугышында һәлак була.  Шулай итеп, әти кеше газиз баласын, бала исә кадерле әтисен бер тапкыр да күрми. 
    39
    0
    0
  • 23 октябрь 2017 - 14:24
    Защити себя!
  • Төркиягә сәяхәт
Ночной режим