Мәдәни җомга

“Мин Мәскәүнең миллионынчы татары”

Мәскәүнең татар мәдәният үзәгендә (Асадуллаев йорты) җәмәгать һәм дәүләт эшлеклесе, Татарстанның халык шагыйре Разил Вәлиевнең иҗат кичәсе үтте. Соңгы атнада Мәскәүдә узган Татарстан мәдәнияте көннәре шушы тантана белән башланды. Кичәнең тантаналы өлешендә Татарстан Республикасы Премьер-министры урынбасары - Татарстанның Россиядәге тулы вәкаләтле вәкиле Равил Әхмәтшин, Мәскәү шәһәренең татар милли-мәдәни мохтария­те җитәкчесе...

Мәскәүнең татар мәдәният үзәгендә (Асадуллаев йорты) җәмәгать һәм дәүләт эшлеклесе, Татарстанның халык шагыйре Разил Вәлиевнең иҗат кичәсе үтте. Соңгы атнада Мәскәүдә узган Татарстан мәдәнияте көннәре шушы тантана белән башланды.
Кичәнең тантаналы өлешендә Татарстан Республикасы Премьер-министры урынбасары - Татарстанның Россиядәге тулы вәкаләтле вәкиле Равил Әхмәтшин, Мәскәү шәһәренең татар милли-мәдәни мохтария­те җитәкчесе Фәрит Фарисов һәм Рәшит Ваһапов фонды директоры Рифат Фәттахов чыгыш ясады.
"Татарстан мәдәнияте көннәре башкалада 7 нче тапкыр үткәрелә. Быел Мәскәүдәге Татарстан көннәренең танылган шагыйрь Разил Вәлиев кичәсе белән башлануы бик табигый. Чөнки Разил Вәлиевнең язмышы Мәскәү белән нык бәйле. Нәкъ менә Мәскәүдә аның иҗатына ныклы нигез салынды. Биредә ул М. Горький исемендәге Әдәбият институтында 5 ел белем алды, биредә укыганда аның беренче китабы дөнья күрде, биредә ул гаилә корды, биредә аның кызы Сөембикә туды", - диде Равил Кәлимулла улы.
Разил Вәлиевне юбилее белән академик Роберт Нигъмәтуллин, дипломат Йолдыз Хәлиуллин, язучы Рауль Мир-Хәйдәров тәбрикләде.
Ә Разил Вәлиев үз чыгышын 1967 елда Әдәбият институтына укырга кергәч Мәскәүгә багышлап язган беренче шигырен укудан башлады.
Мәскәү, Мәскәү...
Монда кем аңласын мине,
Кем соң минем көйне көйләсен?!
Кулларымны сузып аста көтәм... -
Ыргыт миңа,
Ыргыт кочагыма
Останкино Сөембикәсен.
"Өметләрем акланды... Мәскәү миңа көемне көйләүчене дә, "Останкино Сөембикәсен" - кызымны да бүләк итте. Шунысы куанычлы, монда мин көнне-төнне белми иҗат иттем, СССРның һәм дөньяның төрле тарафларыннан килгән дистәләрчә милләт шагыйрьләре, яшь әдипләр белән аралаштым, кайберләре белән ныклап дуслашып та киттем", - дип сүзен дәвам итте шагыйрь.
Академик Роберт Нигъмәтуллин Разил Вәлиевнең үз иҗатында шәхси хисләр, шәхси борчылулар белән генә мавыкмыйча, ил һәм дөньякүләм проблемаларны күтәрүен әйтте.
"Кешеләр күтәрде Ватанны,
Кешене күтәрде Ватаным",
дигән шигъри юлларны мисал итеп, шагыйрьнең үз Ватаны, үз милләте, үз Татарстаны алдында җаваплы икәнлеген тоеп иҗат итүенә югары бәя бирде.
Озак еллар буе төрле илләрдә дипломат хезмәтендә булган мәшһүр шәхес Йолдыз Хәлиуллин Разил Вәлиев исеме белән бәйле бер кызыклы вакыйга турында сөйләде. Ул АКШның башкаласы Вашингтон каласындагы Конгресс китапханәсенә үзенең инглиз телендә чыккан китабын тәкъдим итү мәҗлесенә барган булган. Конгресс китапханәсе - дөньядагы иң зур, иң мәшһүр китапханә. Залда - атак­лы язучылар, галимнәр, дипломатлар, сәясәтчеләр. "Очрашуның сораулар өлешенә күчкәч, залдагы бер кеше миңа: Ә сез татар шагыйре, Татарстан Милли китапханә директоры Разил Вәлиевне беләсезме?" - дип мөрәҗәгать итте. Мин, кайда-кайда, Америка башкаласында татар шагыйрен искә алуларына башта аптырап калдым. Аннары, фикеремне туплап, Разил Вәлиевнең эшчәнлеге һәм иҗаты турында шактый тәфсилле итеп сөйләп киттем. Бу сорауны бирүче кеше - Конгресс китапханәсе директоры, АКШ президенты киңәшчесе Джеймс Биллингтон булып чыкты.
Язучы Рауль Мир-Хәйдәров шулай ук Разил Вәлиев иҗатының башка халыкларга да таныш булуы турында сөйләп, татар әдәбиятын дөнья телләренә күбрәк тәрҗемә итү кирәклегенә игътибарны юнәлтте. Әйе, Советлар берлеге таркалгач, татар әдәбиятының даирәсе тараеп, кысылып калган кебек булды. Элегрәк заманда әдәбият-сәнгать әһелләре үзара күбрәк аралаша, шагыйрьләр бер-берсен бик еш тәрҗемә итә иде. Шуңа күрә күптән түгел Разил Вәлиевнең атаклы "Шагыйрь" исемле шигыре дөньяның 53 теленә тәрҗемә ителеп, аерым китап булып басылып чыгу шагыйрь өчен генә түгел, ә, гомумән, татар әдәбияты өчен дә зур вакыйга булды.
Кичәдә Разил Вәлиев шигырьләре һәм аның сүзләренә язылган җырлар яңгырады. Аларны Татарстанның һәм Россиянең халык артистлары Ренат Ибраһимов һәм Венера Ганиева, Татарстанның һәм Башкортстанның атказанган артисты Илһам Вәлиев, Камал театры актеры Ришат Әхмәдуллин, Ваһапов фестивале лауреатлары Рөстәм Насыйбуллин, Гөлсирин Абдуллина, Рәнис Габбазов башкарды.
Кичәгә залны шыгрым тутырып башкаланың мәдәният һәм сәнгать әһелләре, табибләр, галимнәр, студентлар, киң җәмәгатьчелек вәкилләре килгән иде.
Разил Вәлиев үзенең иҗат кичәсен моннан төгәл 50 ел элек, беренче курс студенты чагында язган "Казан белән саубуллашу" шигырен укып тәмамлады.
Казанның җәе шәп иде,
Шәп иде бураннары.
Казанда көз кызгылт иде...
Ә монда никтер... сары.
Казанда сөю бар иде,
Актан иде йортлары.
Нигә үпкәләде Казан? -
Озатырга чыкмады...
Без дала балаларына
Казанда юллар тармы?
Белмим, белмим... Мин Мәскәүнең
Миллионынчы татары...
Сәфәр ГӘРӘЕВ.
Мәскәү каласы.
. Разил Вәлиев Татарстан хөкүмәтенең Россия­дәге вәкаләтле вәкиле Равил Әхмәтшин белән.
. Әдип Рауль Мир-Хәйдәров каләмдәшен котлый.
. Ир терәге - Алия ханымга чәчәкләр.
Альберт БАҺАВЕТДИНОВ фотолары.

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 24 май 2018 - 13:45
    Рашат НИЗАМИ: Халык югалмас, тик…
    Соңгы  елларда, татар язмышына бәйле рәвештә, телебез хәзинәсендә  мөһаҗир, диаспора, тарихи ватан дигән сүзләр нык активлашып китте. Нибары өч сүз, әмма шушы шартлы “өчпочмак”ка татар язмышы сыйган!
    31
    0
    0
  • 24 май 2018 - 14:50
    “МӘДӘНИ ҖОМГА” № 20 (2018) “МӘДӘНИ ҖОМГА” № 20 (2018)
    25
    0
    0
  • 24 май 2018 - 14:30
    Вахит ИМАМОВ: Төркиягә сәяхәт (ахыры) Безгә тын алырга ирек бирүче юк, Түгәрәк тау дип аталган тезмә эченнән, тау битендәге юллардан боҗра ясый-ясый, Валла дип аталган каньонны манзара кылырга алып киттеләр. Тәрәзәдән күз алмый күзәтәбез; тау биткәе саен бер авыл сыенган. Йортлары бер чамадарак – барысы да калынлыгы сыңар кирпеч бина. Эчтән-тыштан штукатурлаганнар. Түбә – һәммә җирдә чирәп. 
    95
    0
    2
  • 24 май 2018 - 14:08
    Лилия ФӘТТӘХОВА: Бата-калка йөзеп барган чакта Дәрьяларның ярсу агымында…              * * * Гел шулай булган ла... Ахмаклар, наданнар, Җаннарын  карага  манганнар Үз  сүзен  күтәргән  әләм дип.
    45
    0
    0
  • 24 май 2018 - 13:59
    “Мәхәббәт күгәрченнәре”  Г.Кариев исемендәге татар яшьләр театры шактый вакыт “Әкият” курчак театры бинасында “фатирда” торганнан соң, элекке “Победа” кинотеатрының яңадан сипләнгән бинасына күчте. Театрның үз өендә тамашачыга күрсәткән беренче премьерасы – “Мәхәббәт күгәрченнәре” спектакле.
    40
    0
    0
  • 24 май 2018 - 13:52
    Айга кырын карама 26 май -1 июнь 26 май (шимбә). Рамазан аеның 11 нче көне. 12 нче Ай тәүлеге. Ай Чаян йолдызлыгында, 16.05 сәгатьтә калка, 2.34 сәгатьтә бата. 2 нче фаза. Көн озынлыгы 16.54 сәгать. 
    33
    0
    0
  • 18 май 2018 - 16:13
    “МӘДӘНИ ҖОМГА” № 19 (2018) “МӘДӘНИ ҖОМГА” № 19
    84
    0
    0
  • 18 май 2018 - 15:52
    Вахит ИМАМОВ: Төркиягә сәяхәт Көтмәгәндә, өмет итмәгәндә, ерак Төркиягә сәяхәткә бардык. Әдәби матбага редакторларының чираттагы корылтаен төрки телле әдәби берлекләр конгрессы форматында уздырырга ният иткәннәр дә, ярты ел чамасы алдарак кубып, Татарстаннан да вәкилләр чакырганнар.
    201
    0
    1
  • 18 май 2018 - 15:44
    Максим Горький «Университетлары» Дистәләрчә ел дәвамында Горькийның үзенә һәм аның иҗатына берьяклырак мөнәсәбәт яшәп килсә дә, шунысы хак: аның әсәрләре беркемне дә битараф калдырмый. Язучының тормышы югары очышлар һәм түбән тәгәрәүләр, фаҗигаләр һәм бөеклекләр белән тулы. 
    60
    0
    0
  • 18 май 2018 - 15:38
    Дамир Гарифуллин: Орчык кебек бөтерелгән дөньяда Борчак чаклы түмгәкләр абындыра... (Робагыйлар)                    * * * Тууымның максаты үлеммени –  Китәр өчен дөньяга килиммени.  Яши-яши гөнаһка батмас өчен,  Бер гасыр да яшәми үлиммени.
    48
    0
    0
  • 18 май 2018 - 14:54
    Айга кырын карама 19-25 май 19 май (шимбә). Рамазан аеның 4 нче көне. 5 нче Ай тәүлеге. Ай Кысла йолдызлыгында, 7.03 сәгатьтә калка, 23.54 сәгатьтә бата. 1 нче фаза. Көн озынлыгы 16.31 сәгать.
    50
    0
    0
  • 14 май 2018 - 15:13
    “МӘДӘНИ ҖОМГА” № 18 (2018) “МӘДӘНИ ҖОМГА” № 18 (2018)
    86
    0
    0
  • 14 май 2018 - 14:57
    Авылым көне  «Авыл көне» дип аталган яңа йола турында ишеткән бар иде. Мәгәр шәхсән үзеңә кагылмыйча, талгын җил сыман, читтән генә үтеп киткән вакыйгалар күңелне тетрәндерми. Ә менә инде үзеңнең туган авылыңда бәйрәм була икән, валлаһи, яшәрәсең!
    100
    0
    0
  • 14 май 2018 - 14:50
    Әтиләрсез үскән буыннан без Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре, республика әдипләренең Фатих Хөсни исемендәге әдәби бүләге лауреаты Равил Вәли – әтисе сугышка киткәч туган буын вәкиле.  Вәли абзый Сталинград сугышында һәлак була.  Шулай итеп, әти кеше газиз баласын, бала исә кадерле әтисен бер тапкыр да күрми. 
    39
    0
    0
  • 23 октябрь 2017 - 14:24
    Защити себя!
  • Төркиягә сәяхәт
Ночной режим